Qayerda qishloq xo‘jaligi kuchli
2025-yilda aholi jon boshiga eng ko‘p qishloq, o‘rmon va baliqchilik mahsuloti Jizzax viloyatida (23 543 ming so‘m), Buxoro viloyati va Navoiy viloyatida yetishtirildi. Toshkent shahridan keyin eng kam — Toshkent viloyatida (8 417 ming so‘m). Respublikada qishloq xo‘jaligi mahsulotining katta qismini dehqon va tomorqa xo‘jaliklari beradi (ulush, 2024).
Meva-sabzavot narxi yetishtirishga bog‘liqmi
Meva-sabzavot savati (kartoshka, piyoz, sabzi, pomidor, bodring, karam, olma; har biridan 1 kg) 2025-yilda eng arzon Sirdaryo viloyatida (53 835 so‘m), eng qimmat Toshkent shahrida (72 190 so‘m) — farq 34%.
14 hudud bo‘yicha jon boshiga qishloq xo‘jaligi mahsuloti va meva-sabzavot narxi o‘rtasidagi o‘rin korrelyatsiyasi ρ = −0,35 (zaif manfiy bog‘liqlik; oddiy Pearson koeffitsienti r = −0,60). Ya’ni ko‘p yetishtiradigan hududlarda meva-sabzavot arzonroq bo‘lishga moyil. Toshkent shahrini chiqarib tashlasak, ρ = −0,18 bo‘ladi: poytaxt natijaga sezilarli ta’sir qiladi.
Boshqa mahsulotlar bo‘yicha: umumiy savat bilan ρ = −0,12 (deyarli yo‘q), mol go‘shti bilan ρ = −0,10 (deyarli yo‘q), sut bilan ρ = −0,27 (zaif manfiy). Mamlakat ichida mahsulot tez tashiladi, shuning uchun hududiy narxga yetishtirishdan tashqari daromad darajasi, talab va logistika ham ta’sir qiladi.
| Hudud | Q/x mahsuloti jon boshiga, ming so‘m | Meva-sabzavot savati, so‘m | Umumiy savat, so‘m | Dehqon xo‘jaliklari ulushi, % |
|---|---|---|---|---|
| Jizzax viloyati | 23 543 | 63 709 | 494 946 | 66,0 |
| Buxoro viloyati | 23 094 | 56 271 | 441 603 | 63,7 |
| Navoiy viloyati | 23 027 | 61 303 | 471 680 | 71,3 |
| Sirdaryo viloyati | 20 411 | 53 835 | 439 542 | 51,7 |
| Xorazm viloyati | 16 892 | 56 575 | 448 749 | 68,2 |
| Andijon viloyati | 15 331 | 61 527 | 465 336 | 62,4 |
| Surxondaryo viloyati | 14 194 | 61 605 | 486 558 | 66,1 |
| Qashqadaryo viloyati | 14 163 | 59 887 | 472 111 | 68,1 |
| Samarqand viloyati | 14 004 | 60 325 | 477 124 | 56,6 |
| Namangan viloyati | 13 284 | 59 437 | 467 071 | 54,6 |
| Farg‘ona viloyati | 11 887 | 61 709 | 474 851 | 53,9 |
| Qoraqalpog‘iston Respublikasi | 10 592 | 56 737 | 427 859 | 62,0 |
| Toshkent viloyati | 8 417 | 63 140 | 463 834 | 63,2 |
| Toshkent shahri | 117,2 | 72 190 | 519 464 | 0,0 |
Qaysi mahsulot narxi hududlar orasida eng ko‘p farq qiladi
| Mahsulot | Eng arzon hudud | Narx, so‘m | Eng qimmat hudud | Narx, so‘m | Farq |
|---|---|---|---|---|---|
| Qovoq | Jizzax viloyati | 3 316 | Toshkent shahri | 8 750 | 164% |
| Uzum | Buxoro viloyati | 13 090 | Andijon viloyati | 28 708 | 119% |
| Qovun | Jizzax viloyati | 3 467 | Andijon viloyati | 7 208 | 108% |
| Baqlajon | Sirdaryo viloyati | 10 231 | Andijon viloyati | 20 579 | 101% |
| Olma | Xorazm viloyati | 8 412 | Toshkent shahri | 15 442 | 84% |
| No‘xot | Qoraqalpog‘iston Respublikasi | 14 666 | Samarqand viloyati | 26 551 | 81% |
| Guruch | Qoraqalpog‘iston Respublikasi | 11 369 | Toshkent shahri | 20 153 | 77% |
| Sariyog‘ | Qoraqalpog‘iston Respublikasi | 54 042 | Toshkent shahri | 95 615 | 77% |
| Shakar | Toshkent viloyati | 13 070 | Qashqadaryo viloyati | 14 010 | 7% |
| Kungaboqar yog‘i | Namangan viloyati | 18 997 | Toshkent shahri | 21 900 | 15% |
| Kartoshka | Sirdaryo viloyati | 5 386 | Xorazm viloyati | 6 383 | 18% |
| Tuxum | Namangan viloyati | 10 347 | Toshkent shahri | 12 286 | 19% |
| Mol go‘shti | Qoraqalpog‘iston Respublikasi | 91 043 | Jizzax viloyati | 110 302 | 21% |
Narxi eng ko‘p farq qiladigan mahsulotlar — qovoq, uzum, qovun — ko‘pincha tez buziladigan yoki mavsumiy, mahalliy hosilga bog‘liq mahsulotlar. Eng kam farq — shakar, kungaboqar yog‘i, kartoshka. 34 ta mahsulotdan 7 tasi eng arzon Qoraqalpog‘iston Respublikasida, 7 tasi — Namangan viloyatida. Eng qimmat narxlar ko‘proq Toshkent shahrida (20 ta mahsulot).
Bog‘liq tahlillar: Viloyatlarda real daromad: ish haqi va narxlar · Investitsiya o‘sishga aylanadimi · Aholi o‘sishi, bog‘chalar va ish o‘rinlari · Migratsiya va pul o‘tkazmalari