Yalpi foyda va yalpi aralash daromadning YaIMdagi ulushi
Доля валовой прибыли и валового смешанного дохода в ВВП
▲ 1,7 Punkt (foiz punkti)Ikki foiz orasidagi oddiy ayirma. Foizdagi ko‘rsatkich 5% dan 6% ga chiqsa, u 1 punktga oshgan (garchi nisbatan 20% oshgan bo‘lsa ham).Misol: Ishsizlik 6,8% dan 5,8% ga tushdi — 1 punkt pasaydi.Lug‘atda batafsil o‘tgan yilning shu davriga nisbatan
2024-yil holatiga ko‘ra O‘zbekiston Respublikasida «Yalpi foyda va yalpi aralash daromadning YaIMdagi ulushi»: 70,3%. Bu o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 1,7 punkt yuqori.
Bu raqam siz uchun nimani anglatadi
- 70,3% — har 100 birlikdan taxminan 70 tasi.
Atamalar: YaIM — Yalpi ichki mahsulotBir yil (yoki chorak) davomida mamlakatda ishlab chiqarilgan barcha tovar va xizmatlarning umumiy qiymati. Iqtisodiyot qanchalik “katta”ligini ko‘rsatadi.Misol: Novvoy 1 mln so‘mlik non yopdi, sartarosh 500 ming so‘mlik xizmat ko‘rsatdi — ikkalasi ham YaIMga qo‘shiladi.Lug‘atda batafsilUlush (salmoq)Butunning qancha qismi ekanini foizda ko‘rsatadi. Barcha ulushlar yig‘indisi 100% bo‘ladi.Misol: Qishloq xo‘jaligida dehqon xo‘jaliklari ulushi 66% — har 100 so‘mlik mahsulotning 66 so‘mi ularniki.Lug‘atda batafsil
Oddiy tilda: bu raqam nimani ko‘rsatadi
2010-yilda bu ko‘rsatkich 65,1% edi, 2024-yilda esa 70,3% bo‘ldi. Eng yuqori qiymat 2020-yilda qayd etilgan: 72,1%. Eng past qiymat 2012-yilda bo‘lgan: 64,4%.
Hisoblash usuli: Yalpi foyda qo‘shilgan qiymatning xodimlarga haq to‘lash bilan bog‘liq xarajatlar hamda ishlab chiqarish va importga sof soliqlarni chegirib tashlanganidan keyin ishlab chiqaruvchilarda qoladigan qismini aks ettiradi. Yalpi aralash daromad uy xo‘jaliklarining o‘zlariga tegishli bo‘lgan nokorporativ korxonalarda ish haqi to‘lanmaydigan mehnat sarfidan iborat bo‘lib, u tadbirkor yoki uning egasini daromadidan ajratib bo‘lmaydigan ish uchun mukofot elementini ham o‘z ichiga oladi.
Ma’lumot haqida
- Manba
- O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi (SIAT)
- Foydalanish
- Rasmiy statistika, manbaga havola bilan
- O‘lchov birligi
- %
- Davr
- 2010-yil – 2024-yil
- Yangilangan
- 18-oktabr, 2026-yil
- Kod
- siat.1.01.04.0003
Yalpi foyda qo‘shilgan qiymatning xodimlarga haq to‘lash bilan bog‘liq xarajatlar hamda ishlab chiqarish va importga sof soliqlarni chegirib tashlanganidan keyin ishlab chiqaruvchilarda qoladigan qismini aks ettiradi. Yalpi aralash daromad uy xo‘jaliklarining o‘zlariga tegishli bo‘lgan nokorporativ korxonalarda ish haqi to‘lanmaydigan mehnat sarfidan iborat bo‘lib, u tadbirkor yoki uning egasini daromadidan ajratib bo‘lmaydigan ish uchun mukofot elementini ham o‘z ichiga oladi.
Ko‘p beriladigan savollar
Yalpi foyda va yalpi aralash daromadning YaIMdagi ulushi qancha?
2024-yil holatiga ko‘ra O‘zbekiston Respublikasida: 70,3%. Bu o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 1,7 punkt yuqori.
Yalpi foyda va yalpi aralash daromadning YaIMdagi ulushi yillar davomida qanday o‘zgardi?
2010-yilda bu ko‘rsatkich 65,1% edi, 2024-yilda esa 70,3% bo‘ldi. Eng yuqori qiymat 2020-yilda qayd etilgan: 72,1%. Eng past qiymat 2012-yilda bo‘lgan: 64,4%.
Ma’lumot qayerdan olingan?
O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi (SIAT). Ma’lumotlar statistikalar.uz da avtomatik yangilanadi, oxirgi marta 18-oktabr, 2026-yilda.
Milliy hisoblar: boshqa ko‘rsatkichlar
- Yalpi ichki mahsulot hajmi (ishlab chiqarish usulida, joriy narxlarda, yillik)
- Bilvosita hisoblanadigan moliyaviy vositachilik xizmatlari hajmi (joriy narxlarda, yillik) (-)
- Mahsulotlarga sof soliqlar hajmi (joriy narxlarda, yillik)
- Yalpi ichki mahsulot hajmi (ishlab chiqarish usulida, doimiy narxlarda, yillik)
- Bilvosita hisoblanadigan moliyaviy vositachilik xizmatlari hajmi (doimiy narxlarda, yillik) (-)
- Mahsulotlarga sof soliqlar (doimiy narxlarda, yillik)
- Yalpi ichki mahsulot o‘sish sur’ati (ishlab chiqarish usulida, yillik)
- Bilvosita hisoblanadigan moliyaviy vositachilik xizmatlari o‘sish sur’ati (yillik)